Ở bài trước form viết bài của MiniBlog mới chỉ kiểm tra dữ liệu bằng một câu if và một thông báo lỗi chung. Tiếp tục với series, bài này mình sẽ giới thiệu với mọi người về validation dữ liệu trong Express với thư viện express-validator: khai báo quy tắc, thông báo lỗi tiếng Việt, hiển thị lỗi trong EJS và sanitize dữ liệu.
1. Validation và express-validator.
Validation là bước kiểm tra dữ liệu người dùng gửi lên có đúng yêu cầu hay không (có nhập chưa, dài bao nhiêu, đúng kiểu chưa...) trước khi lưu. Như ở Bài 10, kiểm tra ở trình duyệt có thể bị bỏ qua, nên server luôn phải tự kiểm tra.
Viết tay từng câu if sẽ nhanh chóng dài và lặp lại. Hai thư viện phổ biến là:
- express-validator: viết riêng cho Express, các quy tắc chính là middleware gắn vào route, dựa trên thư viện validator.js.
- Zod: thư viện khai báo schema dùng được ở mọi nơi (cả frontend), lượt tải trên npm lớn hơn nhiều.
Cả hai đều dùng được, ở series này mình chọn express-validator vì nó gắn thẳng vào route và có sẵn các sanitizer. Các bạn cài vào MiniBlog (bản mình dùng là 7.3.2):
npm install express-validator
2. Validation chain.
Quy tắc của mỗi field được khai báo bằng một validation chain (chuỗi các method nối nhau), với cú pháp như sau:
body(field, message).validator1().withMessage(msg1).sanitizer1().validator2()...
Trong đó:
body(field)chọn field trongreq.body. Tương tự cóquery(),param(),header(),cookie().messagelà thông báo mặc định của field, có thể bỏ trống (khi đó là'Invalid value').- Validator kiểm tra giá trị, VD:
isString(),notEmpty(),isLength({ min, max }),isEmail(),custom(fn). - Sanitizer biến đổi giá trị, VD:
trim()(phần 5). withMessage(msg)đặt thông báo lỗi cho validator đứng ngay trước nó,bail()dừng chain nếu đã có validator phía trước báo lỗi.
Mỗi chain cũng là một middleware, nên mình gom các quy tắc của form bài viết vào một mảng trong file riêng:
import { body } from 'express-validator';
import posts from '../data/posts.js';
// Quy tắc kiểm tra form bài viết
export const postRules = [
body('title')
.isString().withMessage('Tiêu đề không hợp lệ')
.bail()
.trim()
.notEmpty().withMessage('Vui lòng nhập tiêu đề')
.bail()
.isLength({ min: 5, max: 150 }).withMessage('Tiêu đề phải từ 5 đến 150 ký tự')
.custom((value) => !posts.some((post) => post.title === value))
.withMessage('Tiêu đề này đã có bài viết khác dùng'),
body('content')
.isString().withMessage('Nội dung không hợp lệ')
.bail()
.trim()
.notEmpty().withMessage('Vui lòng nhập nội dung')
.bail()
.isLength({ min: 20 }).withMessage('Nội dung phải có ít nhất 20 ký tự'),
];
Các method chạy lần lượt từ trái sang phải:
isString()+bail(): field bị gửi lặp lại thành array, hay JSON gửi số, sẽ báo lỗi và dừng luôn, các bước sau không phải xử lý kiểu lạ (vai trò của hàmtext()ở Bài 10).bail()saunotEmpty(): field trống chỉ báo "Vui lòng nhập...", không báo thêm lỗi độ dài.custom(fn): giá trị hợp lệ khi hàm trả về giá trị truthy (hoặc Promise resolve), không hợp lệ khi trả về falsy hoặcthrow. Ở đây là kiểm tra tiêu đề chưa bị trùng.
3. Lấy kết quả validation.
express-validator không tự trả lỗi cho người dùng mà chỉ ghi kết quả vào request. Trong handler, các bạn đọc lại bằng hai hàm:
validationResult(req): trả về object kết quả.isEmpty()làtruekhi không có lỗi,array()trả về mảng tất cả lỗi,mapped()trả về object theo tên field (mỗi field một lỗi đầu tiên).matchedData(req): object chỉ gồm các field có trong chain và hợp lệ, giá trị đã qua sanitizer. Thêm{ onlyValidData: false }để lấy cả field không hợp lệ.
Mỗi lỗi là một object, VD khi chỉ có tiêu đề bị trống, result.mapped() cho kết quả:
// { title: { type: 'field', value: '', msg: 'Vui lòng nhập tiêu đề', path: 'title', location: 'body' } }
Giờ các bạn sửa routes/posts.js: thêm hai dòng import, xoá hàm text() và thay hai route GET /new, POST / bằng đoạn sau, phần còn lại giữ nguyên.
- routes/posts.js (đoạn thay đổi)
import { validationResult, matchedData } from 'express-validator';
import { postRules } from '../validators/post.js';
// ...
// GET /posts/new: form viết bài, phải đặt trước /:slug
router.get('/new', (req, res) => {
res.render('posts/new', { title: 'Viết bài mới', errors: {}, old: {} });
});
// POST /posts: chạy postRules trước, rồi mới đến handler
router.post('/', postRules, (req, res) => {
const result = validationResult(req);
// Có lỗi: render lại form kèm lỗi của từng field và dữ liệu cũ
if (!result.isEmpty()) {
return res.status(422).render('posts/new', {
title: 'Viết bài mới',
errors: result.mapped(),
old: matchedData(req, { onlyValidData: false }),
});
}
// Chỉ lấy các field đã qua kiểm tra (đã được trim)
const { title, content } = matchedData(req);
const id = posts.length + 1;
posts.push({ id, title, slug: `${slugify(title)}-${id}`, content });
// PRG: chuyển hướng sang trang chủ thay vì render trực tiếp
res.redirect(303, '/');
});
4. Hiển thị lỗi trong EJS.
Biến error (một chuỗi) của Bài 10 giờ là errors (object theo field, GET /new truyền object rỗng), nên view hiện lỗi ngay dưới từng ô nhập thay cho thông báo chung:
<%- include('../partials/header') %>
<h1><%= title %></h1>
<form method="post" action="/posts">
<p>
<label for="title">Tiêu đề</label><br>
<input id="title" name="title" value="<%= old.title %>">
<% if (errors.title) { %>
<br><span class="error"><%= errors.title.msg %></span>
<% } %>
</p>
<p>
<label for="content">Nội dung</label><br>
<textarea id="content" name="content" rows="8"><%= old.content %></textarea>
<% if (errors.content) { %>
<br><span class="error"><%= errors.content.msg %></span>
<% } %>
</p>
<button type="submit">Đăng bài</button>
</form>
<%- include('../partials/footer') %>
Class error đã có trong CSS. Chạy npm run dev rồi thử gửi dữ liệu sai (hoặc mở /posts/new trên trình duyệt):
curl -s --data-urlencode 'title=Hi' --data-urlencode 'content=Ngắn quá' http://localhost:3000/posts | grep -E 'value=|error'
# <input id="title" name="title" value="Hi">
# <br><span class="error">Tiêu đề phải từ 5 đến 150 ký tự</span>
# <br><span class="error">Nội dung phải có ít nhất 20 ký tự</span>
curl -s --data-urlencode 'title=Route trong Express 5' --data-urlencode 'content=Nội dung đủ dài hơn hai mươi ký tự' http://localhost:3000/posts | grep error
# <br><span class="error">Tiêu đề này đã có bài viết khác dùng</span>
5. Sanitize dữ liệu.
Sanitize là làm sạch, chuẩn hoá dữ liệu trước khi dùng. Sanitizer ghi giá trị mới ngược vào req.body, nên các bước sau và handler đều nhận giá trị đã làm sạch. Hay dùng: trim(), toInt(), normalizeEmail(), escape().
Thứ tự trong chain rất quan trọng: với notEmpty().trim(), chuỗi chỉ có dấu cách vẫn qua được notEmpty() rồi mới bị trim thành chuỗi rỗng. Vì vậy ở phần 2 mình đặt trim() trước notEmpty().
VD: Gửi tiêu đề, nội dung có dấu cách thừa kèm một field id không có trong quy tắc (số 3 trong slug đúng khi server vừa khởi động):
curl -i --data-urlencode 'title= Validation trong Express ' --data-urlencode 'content= Kiểm tra dữ liệu bằng express-validator ' -d 'id=99' http://localhost:3000/posts
# HTTP/1.1 303 See Other
# ...
curl http://localhost:3000/posts/validation-trong-express-3
# {"id":3,"title":"Validation trong Express","slug":"validation-trong-express-3","content":"Kiểm tra dữ liệu bằng express-validator"}
Dấu cách thừa đã bị bỏ, còn id=99 bị bỏ qua vì matchedData() chỉ lấy các field có trong postRules. Người dùng không thể gửi thêm field để ghi đè dữ liệu.
Riêng escape() (đổi <, >, &... thành entity) thì MiniBlog không dùng: <%= %> của EJS đã escape khi in ra (Bài 8), escape thêm lần nữa sẽ làm trang hiện nguyên văn <b>. Nguyên tắc chung là lưu dữ liệu gốc và escape khi in ra.
Lưu ý: Ở Express 5, req.query là getter chỉ đọc, nên sanitizer dùng với query() không ghi lại được vào req.query. Khi validate query string (VD: phân trang ở Bài 21), các bạn lấy giá trị đã làm sạch bằng matchedData(req).
Code đầy đủ của MiniBlog sau bài này nằm ở tag bai-11 trên GitHub; các thay đổi của riêng bài này: so sánh bai-10...bai-11.
6. Lời kết.
Như vậy là chúng ta đã tìm hiểu xong validation dữ liệu trong Express với express-validator: validation chain, thông báo lỗi tiếng Việt, validationResult(), matchedData(), hiển thị lỗi trong EJS và sanitize. Form đã chặt chẽ nhưng bài viết vẫn mất khi server khởi động lại, bài sau mình sẽ giới thiệu với mọi người cách kết nối MySQL trong Express để lưu dữ liệu thật.
Đăng ký nhận tin.
Chúng tôi chỉ gửi tối đa 2 lần trên 1 tháng. Tuyên bố không spam mail!





0 Comments