Ở bài trước mình đã điểm qua những tính năng mới trong Express 5. Tiếp tục với series, bài này mình sẽ hướng dẫn mọi người cài đặt Express 5 và tạo ứng dụng đầu tiên, đồng thời khởi tạo project MiniBlog mà chúng ta sẽ xây dựng trong suốt series.
1. Cài đặt Node.js.
Như đã nói ở bài trước, Express 5 cần tối thiểu Node.js 18. Series này mình dùng Node.js 24 LTS. Các bạn tải bộ cài cho hệ điều hành của mình tại trang chủ Node.js, trang này cũng có sẵn câu lệnh cài qua các trình quản lý phiên bản như nvm.
Lưu ý: Từ 28/10/2026, Node.js 26 đã trở thành bản Active LTS, còn Node.js 24 chuyển sang giai đoạn Maintenance LTS và vẫn được hỗ trợ đến 30/04/2028. Code trong series chạy được trên cả hai phiên bản.
Cài xong, các bạn mở terminal và kiểm tra lại phiên bản của Node.js và npm (trình quản lý package đi kèm Node.js):
node -v
# v24.22.3
npm -v
# 11.19.1
2. Khởi tạo project với npm init.
Đầu tiên các bạn tạo thư mục miniblog cho project và chạy lệnh npm init bên trong nó. Lệnh này sẽ tạo file package.json, nơi lưu thông tin của project, các package cần cài và các script để chạy ứng dụng.
mkdir miniblog
cd miniblog
npm init -y
Option -y để chấp nhận tất cả giá trị mặc định thay vì phải trả lời từng câu hỏi. Kết quả chúng ta có file package.json như sau:
{
"name": "miniblog",
"version": "1.0.0",
"description": "",
"main": "index.js",
"scripts": {
"test": "echo \"Error: no test specified\" && exit 1"
},
"keywords": [],
"author": "",
"license": "ISC",
"type": "commonjs"
}
Chuyển sang ESM.
Các bạn để ý dòng "type": "commonjs". Với giá trị này, Node.js coi các file .js là CommonJS, tức là cách viết cũ với require() và module.exports.
Series này dùng ESM (ES Modules), cách viết chuẩn của JavaScript với import/export. Các bạn sửa giá trị trên thành "module", hoặc dùng lệnh:
npm pkg set type=module
Lưu ý: Với ESM, khi import file của chính project, các bạn phải ghi đầy đủ phần đuôi .js, VD: import app from './app.js'. Viết './app' như CommonJS sẽ bị lỗi ERR_MODULE_NOT_FOUND.
3. Cài đặt Express 5.
Để cài Express, các bạn chạy lệnh:
npm install express
Hiện tại Express 5 là phiên bản mặc định trên npm, nên lệnh trên sẽ cài Express 5 mà không cần ghi thêm express@5. Sau khi cài, trong package.json xuất hiện thêm phần dependencies:
- Đoạn trích package.json
"dependencies": {
"express": "^5.3.0"
}
Dấu ^ nghĩa là npm được phép cài các bản 5.x mới hơn, nhưng không tự nhảy lên 6.0. Ngoài ra npm còn tạo ra:
- Thư mục
node_modules: chứa code của Express và các package mà nó phụ thuộc. - File
package-lock.json: ghi lại chính xác phiên bản của từng package đã cài, để ai cài lại project cũng nhận đúng các phiên bản đó.
Thư mục node_modules không cần đưa lên git vì có thể cài lại bằng npm install. Các bạn tạo file .gitignore:
node_modules/
.env
File .env mình sẽ nói ở phần 5.
4. Tạo ứng dụng đầu tiên.
Mình sẽ chia ứng dụng thành hai file: app.js tạo và cấu hình ứng dụng Express, còn server.js khởi chạy server. Tách như vậy để sau này khi viết test (Bài 24), chúng ta có thể import app mà không cần mở cổng thật.
- app.js
import express from 'express';
const app = express();
// Route trang chủ tạm thời, Bài 3 sẽ nói kỹ về route
app.get('/', (req, res) => {
res.send('Chào mừng đến với MiniBlog!');
});
export default app;
Hàm express() trả về một ứng dụng Express. Ở đây mình khai báo một route cho đường dẫn /, trả về một chuỗi bằng res.send(). Các bạn chưa cần hiểu kỹ phần này, Bài 3 và Bài 5 sẽ giải thích chi tiết.
import app from './app.js';
const port = process.env.PORT || 3000;
app.listen(port, (error) => {
if (error) {
throw error;
}
console.log(`MiniBlog đang chạy tại http://localhost:${port}`);
});
Phương thức app.listen() mở cổng và bắt đầu nhận request, với cú pháp đơn giản nhất như sau:
app.listen(port, callback);
Trong đó:
portlà cổng mà server lắng nghe. Ở đây mình lấy từ biến môi trườngPORT, nếu không có thì dùng3000.callbacklà hàm được gọi khi server đã sẵn sàng. Từ Express 5, nếu có lỗi khi mở cổng thì lỗi đó được truyền vào tham số đầu tiên của callback.
Giờ các bạn chạy ứng dụng và gọi thử bằng curl ở một terminal khác:
node server.js
# MiniBlog đang chạy tại http://localhost:3000
curl http://localhost:3000/
# Chào mừng đến với MiniBlog!
curl http://localhost:3000/about
# ...
# <pre>Cannot GET /about</pre>
# ...
Với đường dẫn chưa khai báo như /about, Express tự trả về status 404 kèm trang HTML có dòng Cannot GET /about.
Nếu cổng 3000 đã bị chương trình khác chiếm, callback nhận lỗi EADDRINUSE và lệnh throw sẽ dừng ứng dụng:
Error: listen EADDRINUSE: address already in use :::3000
5. Dùng node --watch và --env-file.
Mỗi lần sửa code mà phải tắt rồi chạy lại server thì khá mất thời gian. Trước đây chúng ta hay cài thêm nodemon để tự khởi động lại, và dotenv để đọc file .env. Với Node.js 24, cả hai đã có sẵn:
--watch: tự khởi động lại ứng dụng khi file chạy và các file nó import thay đổi.--env-file=.env: đọc các biến trong file.envvàoprocess.env.
Các bạn tạo file .env chứa cấu hình của máy mình, và file .env.example có nội dung tương tự để làm mẫu. File .env đã nằm trong .gitignore vì sau này sẽ chứa mật khẩu database, secret... còn .env.example thì được commit để người khác biết cần khai báo những biến nào.
- .env và .env.example
PORT=3000
Tiếp theo mình thêm hai script vào package.json, đồng thời sửa main thành server.js và bỏ script test mặc định (Bài 24 sẽ thêm lại). File package.json đầy đủ như sau:
{
"name": "miniblog",
"version": "1.0.0",
"description": "Ứng dụng blog MiniBlog viết bằng Express 5",
"main": "server.js",
"scripts": {
"dev": "node --watch --env-file=.env server.js",
"start": "node --env-file=.env server.js"
},
"keywords": [],
"author": "",
"license": "ISC",
"type": "module",
"dependencies": {
"express": "^5.3.0"
}
}
Khi code, các bạn chạy npm run dev. Thử sửa chuỗi trong app.js và lưu lại, Node.js sẽ tự khởi động lại ứng dụng:
npm run dev
# > [email protected] dev
# > node --watch --env-file=.env server.js
#
# MiniBlog đang chạy tại http://localhost:3000
# (terminal được xoá)
# Change detected in '/.../miniblog/app.js'
# Restarting 'server.js'
# MiniBlog đang chạy tại http://localhost:3000
Mỗi lần khởi động lại, --watch sẽ xoá terminal nên các dòng in ra trước đó biến mất, muốn giữ lại thì thêm --watch-preserve-output. Còn npm start chạy ứng dụng bình thường, không theo dõi thay đổi.
Lưu ý: Nếu không có file .env, lệnh sẽ báo lỗi node: .env: not found, khi đó các bạn copy .env.example thành .env. Ngoài ra, biến môi trường đã có sẵn sẽ được ưu tiên hơn giá trị trong file, VD: PORT=4000 npm start sẽ chạy ở cổng 4000.
6. Cấu trúc thư mục ban đầu.
Đến đây project MiniBlog có cấu trúc như sau:
miniblog/
├── node_modules/
├── .env
├── .env.example
├── .gitignore
├── app.js
├── package-lock.json
├── package.json
└── server.js
Express không bắt buộc cấu trúc thư mục nào cả. Mình sẽ thêm dần các thư mục khi cần: routes ở Bài 4, views ở Bài 8, public ở Bài 9... để các bạn hiểu vì sao từng phần tồn tại.
Code đầy đủ của MiniBlog sau bài này nằm ở tag bai-02 trên GitHub.
7. Lời kết.
Như vậy là chúng ta đã cài đặt Express 5 và tạo ứng dụng đầu tiên: khởi tạo project bằng npm init, chuyển sang ESM, chạy server bằng app.listen() và dùng --watch, --env-file có sẵn của Node.js. Bài sau mình sẽ giới thiệu với mọi người về route trong Express 5 để tạo các trang đầu tiên cho MiniBlog.
Đăng ký nhận tin.
Chúng tôi chỉ gửi tối đa 2 lần trên 1 tháng. Tuyên bố không spam mail!





0 Comments