Ở bài trước chúng ta đã tách các route của MiniBlog ra thư mục routes. Tiếp tục với series, bài này mình sẽ giới thiệu với mọi người về request và response trong Express: lấy dữ liệu từ request và trả về response với đúng status code, header và kiểu nội dung.
1. Request và response là gì?
Mỗi handler nhận hai object: req chứa thông tin client gửi lên (method, đường dẫn, query string, header...), còn res dùng để gửi kết quả về. Đây là các object http.IncomingMessage và http.ServerResponse của Node.js, được Express bổ sung thêm nhiều thuộc tính và phương thức.
Mỗi request chỉ được trả về một response. Gọi res.send() lần thứ hai sẽ báo lỗi Cannot set headers after they are sent to the client, vì vậy ở Bài 3 chúng ta viết return res.status(404)... để dừng handler ngay.
2. Lấy dữ liệu từ request.
Tham số đường dẫn (req.params) đã có ở Bài 3, phần này là các nguồn dữ liệu còn lại.
Query string với req.query.
Query string là phần sau dấu ? của URL, thường dùng để tìm kiếm, lọc, phân trang. Express chuyển nó thành object req.query.
- query.js
import express from 'express';
const app = express();
app.get('/search', (req, res) => {
const keyword = req.query.q;
const page = Number(req.query.page) || 1;
res.json({ keyword, page, tag: req.query.tag });
});
app.listen(3000);
Như các bài trước, các bạn tạo file ví dụ trong thư mục miniblog, tắt npm run dev rồi chạy node query.js:
curl "http://localhost:3000/search?q=express&page=2"
# {"keyword":"express","page":2}
curl "http://localhost:3000/search?q=express&tag=node&tag=api"
# {"keyword":"express","page":1,"tag":["node","api"]}
curl "http://localhost:3000/search?page=abc"
# {"page":1}
Một vài điểm các bạn cần nhớ:
- Giá trị là chuỗi, hoặc mảng khi một key lặp lại. Key không có trên URL là
undefined(nên bị bỏ khỏi JSON). - Express 5 dùng query parser
"simple"(dựa trên modulequerystringcủa Node.js), nêntag[]=nodechỉ tạo ra key"tag[]"chứ không phải mảng (so sánh với Express 4 ở Bài 1). - Dữ liệu do người dùng gửi lên nên không đáng tin: luôn chuyển kiểu và đặt giá trị mặc định như
pageở trên (validation ở Bài 11).
Header, cookie và body.
Header của request nằm trong object req.headers (key viết thường), hoặc lấy từng header bằng req.get(name) không phân biệt hoa thường. Ngoài ra còn req.method và req.path (đường dẫn không gồm query string).
- headers.js
import express from 'express';
const app = express();
app.get('/info', (req, res) => {
console.log(req.cookies); // undefined
res.json({
method: req.method,
path: req.path,
userAgent: req.get('User-Agent'),
cookie: req.headers.cookie,
});
});
app.listen(3000);
curl -A "MiniBlog/1.0" -H "Cookie: theme=dark" "http://localhost:3000/info?ref=home"
# {"method":"GET","path":"/info","userAgent":"MiniBlog/1.0","cookie":"theme=dark"}
Cookie cũng chỉ là một header. req.cookies là undefined vì nó chỉ có khi dùng middleware cookie-parser (Bài 15). Tương tự, req.body là undefined cho đến khi có middleware đọc body như express.json() (Bài 10).
3. Trả về HTML, JSON với res.send() và res.json().
res.send(body) tự đặt header Content-Type theo kiểu của body: chuỗi là text/html, object hoặc mảng là JSON, Buffer là application/octet-stream. Còn res.json(body) luôn trả về JSON, kể cả khi body là null hay số. Muốn tự chọn kiểu nội dung thì gọi res.type() trước.
- send.js
import express from 'express';
const app = express();
app.get('/html', (req, res) => {
res.send('<h1>Xin chào MiniBlog</h1>');
});
app.get('/json', (req, res) => {
res.json({ name: 'MiniBlog', posts: 2 });
});
app.get('/text', (req, res) => {
res.type('text').send('<h1>Chỉ là chữ</h1>');
});
app.listen(3000);
// GET /html => Content-Type: text/html; charset=utf-8
// GET /json => Content-Type: application/json; charset=utf-8
// GET /text => Content-Type: text/plain; charset=utf-8
4. Status code và header.
Status code cho client biết kết quả xử lý, mặc định là 200. Các mã hay dùng khác:
201tạo mới thành công,204thành công nhưng không có nội dung,301/302chuyển hướng.400dữ liệu sai,401chưa đăng nhập,403không có quyền,404không tìm thấy,500lỗi phía server.
Các phương thức để đặt status code và header:
res.status(code)đặt status code, trả về chínhresnên nối tiếp được. Express 5 chỉ nhận số nguyên từ100đến999, giá trị khác sẽ báo lỗi.res.sendStatus(code)đặt status code và gửi luôn tên của mã đó làm nội dung.res.set(name, value)đặt header (hoặc truyền một object để đặt nhiều header).
- status.js
import express from 'express';
const app = express();
app.post('/posts', (req, res) => {
res.status(201)
.set('Location', '/posts/bai-viet-moi')
.json({ message: 'Đã tạo bài viết' });
});
app.delete('/posts/:slug', (req, res) => {
res.sendStatus(204);
});
app.listen(3000);
Option -i của curl in cả status và header (đã lược bớt):
curl -i -X POST http://localhost:3000/posts
# HTTP/1.1 201 Created
# Location: /posts/bai-viet-moi
# Content-Type: application/json; charset=utf-8
# ...
# {"message":"Đã tạo bài viết"}
curl -i -X DELETE http://localhost:3000/posts/abc
# HTTP/1.1 204 No Content
# ...
Lưu ý: Status code luôn đặt trước khi gửi nội dung, các cách viết cũ như res.send(404) không còn đúng ở Express 5 (xem Bài 1).
5. Chuyển hướng, gửi file và tải file.
res.redirect([status,] path)chuyển hướng sangpath, mặc định status302. Dùng301khi URL đã đổi hẳn.res.sendFile(path, options)gửi nội dung file,Content-Typelấy theo đuôi file.pathphải là đường dẫn tuyệt đối, hoặc truyền optionrootlà thư mục chứa file.res.download(path, filename, options)cũng gửi file nhưng thêm headerContent-Disposition: attachment, nên trình duyệt sẽ tải file về với tênfilenamethay vì hiển thị.
VD: Các bạn tạo file files/about.html với nội dung <h1>Giới thiệu MiniBlog</h1>, rồi tạo file sau.
- files.js
import express from 'express';
const app = express();
const root = import.meta.dirname; // thư mục chứa file files.js
app.get('/bai-viet', (req, res) => {
res.redirect(301, '/posts');
});
app.get('/about', (req, res) => {
res.sendFile('files/about.html', { root });
});
app.get('/about/download', (req, res) => {
res.download('files/about.html', 'gioi-thieu.html', { root });
});
app.listen(3000);
curl -i http://localhost:3000/bai-viet
# HTTP/1.1 301 Moved Permanently
# Location: /posts
# ...
curl http://localhost:3000/about
# <h1>Giới thiệu MiniBlog</h1>
curl -i http://localhost:3000/about/download
# HTTP/1.1 200 OK
# Content-Disposition: attachment; filename=gioi-thieu.html
# ...
ESM không có biến __dirname, nên mình dùng import.meta.dirname (có từ Node.js 20.11). Thiếu root mà truyền đường dẫn tương đối thì res.sendFile() sẽ báo lỗi.
Chú ý: Không ghép thẳng dữ liệu người dùng vào đường dẫn file. Khi có root, Express đảm bảo file luôn nằm trong thư mục đó.
Thử xong các bạn xoá các file query.js, headers.js, send.js, status.js, files.js và thư mục files.
6. Trả HTML và JSON cho MiniBlog.
Giờ chúng ta áp dụng vào MiniBlog: trang chủ trả về HTML liệt kê bài viết, còn bài viết không tồn tại thì trả JSON với status 404, thống nhất với các route khác của /posts.
import express from 'express';
import posts from '../data/posts.js';
const router = express.Router();
// Trang chủ: danh sách bài viết dạng HTML
router.get('/', (req, res) => {
const items = posts
.map((post) => `<li><a href="/posts/${post.slug}">${post.title}</a></li>`)
.join('');
res.send(`<h1>MiniBlog</h1><ul>${items}</ul>`);
});
export default router;
- routes/posts.js (chỉ đổi dòng trả về 404)
if (!post) {
return res.status(404).json({ message: 'Không tìm thấy bài viết' });
}
File app.js, server.js giữ nguyên. Chạy npm run dev và kiểm tra:
curl -i http://localhost:3000/posts/khong-ton-tai
# HTTP/1.1 404 Not Found
# Content-Type: application/json; charset=utf-8
# ...
# {"message":"Không tìm thấy bài viết"}
Mở http://localhost:3000 trên trình duyệt, các bạn sẽ thấy danh sách bài viết có link sang trang chi tiết. Ghép HTML bằng chuỗi nhanh rối và dễ dính lỗi XSS khi tiêu đề do người dùng nhập, Bài 8 sẽ thay bằng template engine EJS.
Code đầy đủ của MiniBlog sau bài này nằm ở tag bai-05 trên GitHub; các thay đổi của riêng bài này: so sánh bai-04...bai-05.
7. Lời kết.
Như vậy là chúng ta đã tìm hiểu xong request và response trong Express: lấy dữ liệu từ query string và header, trả về HTML/JSON, đặt status code và header, chuyển hướng, gửi và tải file. Bài sau mình sẽ giới thiệu với mọi người về middleware và viết middleware ghi log cho MiniBlog.
Đăng ký nhận tin.
Chúng tôi chỉ gửi tối đa 2 lần trên 1 tháng. Tuyên bố không spam mail!





0 Comments